Waarom matcha in de schaduw wordt gekweekt: de stap die alles verandert
Van alle stappen in de productie van matcha is het schaduwen de stap die het meest direct de kwaliteit, de smaak en het kenmerkende karakter van de drank bepaalt. Wie dit begrijpt, snapt waarom goede matcha kost wat hij kost en waarom hij smaakt zoals hij smaakt.
Wat schaduwen inhoudt
Ongeveer drie tot vier weken voor de voorjaarsoogst worden de theeplanten afgedekt, zodat 70–90% van het directe zonlicht wordt tegengehouden. Traditioneel gebeurde dat met rietmatten en bamboe frames; veel moderne boerderijen gebruiken synthetisch schaduwdoek. De planten blijven tot de oogst onafgebroken in de schaduw.
Wat er met de plant gebeurt
Zonder zonlicht reageert de plant op manieren die de kwaliteit van matcha direct ten goede komen:
- Meer chlorofyl: zonder zonlicht voor fotosynthese maakt de plant meer chlorofyl aan om het beetje licht dat hij krijgt op te vangen. Dit is direct verantwoordelijk voor de felgroene kleur van matcha.
- L-theanine hoopt zich op: in zonlicht wordt L-theanine omgezet in catechinen (die bitter zijn). In de schaduw verloopt die omzetting trager, waardoor L-theanine zich in de bladeren ophoopt. Meer L-theanine betekent meer zoetheid, meer umami en een sterker kalmerend, focusbevorderend effect.
- Minder bitterheid: omdat er minder L-theanine wordt omgezet in catechinen, is de matcha die ontstaat zoeter en minder bitter dan ongeschaduwde groene thee van dezelfde plant.
Waarom schaduwen de kosten opdrijft
Het plaatsen van de schaduwconstructies, het onderhouden ervan tijdens het groeiseizoen en het weghalen na de oogst vraagt veel arbeid en materiaal. Dat gebeurt elk jaar, bij elke plant die bestemd is voor kwaliteitsmatcha. Het is een belangrijke reden waarom matcha van ceremoniële kwaliteit niet goedkoop kan zijn zonder in te leveren op kwaliteit.
Wat er gebeurt zonder schaduw
Ongeschaduwde thee van Camellia sinensis levert gewone groene thee op: minder L-theanine, een minder felle kleur en een bitterdere smaak. Voor matcha van culinaire kwaliteit worden doorgaans bladeren gebruikt die korter in de schaduw hebben gestaan, wat je terugziet in het bitterdere, minder genuanceerde karakter.
Het signaal op het etiket
De duur en methode van het schaduwen staan soms op het etiket van premium matcha. Langer schaduwen, vier weken of meer, wijst doorgaans op een streven naar hogere kwaliteit. Het is een van de signalen waar je op kunt letten als je een nieuw product beoordeelt.