Waarom matcha van de eerste oogst ertoe doet
Thee is een seizoensproduct. Net als wijn, olijfolie of elk ander landbouwproduct dat de moeite waard is, heeft het moment van oogsten een grote invloed op wat er uiteindelijk in je kop belandt. Bij matcha is het verschil tussen de eerste oogst en latere oogsten niet subtiel; het is een van de belangrijkste kwaliteitsbepalende factoren in het hele productieproces.
De jaarlijkse cyclus van thee
In de matcharegio's van Japan volgt het theejaar een voorspelbaar ritme. De planten zijn in de wintermaanden in rust en slaan voedingsstoffen op in hun wortelstelsel. Als de lente komt en de temperatuur stijgt, maken de planten hun eerste groei van het jaar: jonge, zachte scheuten die alles bevatten wat de plant tijdens de koude maanden heeft opgeslagen.
Deze eerste groei wordt in april en mei geoogst: de ichibancha, of first flush. Het is de meest gewaardeerde oogst van het jaar, en de oogst waarvan alle ceremoniële matcha van Grade A wordt gemaakt.
Latere oogsten, nibancha in de zomer en sanbancha in de herfst, gebruiken bladeren die langer in vol zonlicht zijn gegroeid. In die periode maken de planten meer catechinen aan (die bijdragen aan bitterheid en wrangheid) en minder aminozuren (die bijdragen aan zoetheid en umami). Het resultaat is een meetbaar ander blad, en een meetbaar andere kop.
Wat bladeren van de eerste oogst bevatten
Het verschil tussen thee van de eerste oogst en van latere oogsten is net zo goed chemisch als zintuiglijk. Bladeren van de eerste oogst bevatten meer L-theanine, het aminozuur dat verantwoordelijk is voor de kenmerkende kalme alertheid van matcha en zijn umami-diepte. Ze bevatten ook meer chlorofyl, wat bijdraagt aan de felgroene kleur die matcha van ceremoniële kwaliteit onderscheidt.
Bladeren van latere oogsten, die langer in sterker zonlicht groeien, ontwikkelen meer catechinen, met name EGCG. Dat levert een blad op dat wranger en bitterder is, met een minder complex smaakprofiel. Deze bladeren zijn goed geschikt voor culinaire toepassingen waarbij ze met andere smaken worden gemengd, maar als drinkthee kunnen ze niet tippen aan bladeren van de eerste oogst.
De rol van beschaduwing
Bladeren van de eerste oogst die voor ceremoniële matcha worden gebruikt, worden drie tot vier weken voor de oogst beschaduwd, wat nog een extra kwaliteitslaag toevoegt. De schaduwdoeken houden direct zonlicht tegen, vertragen de fotosynthese en zetten de plant ertoe aan als reactie nog meer chlorofyl en L-theanine aan te maken. Dat verdiept de groene kleur en versterkt het zoete, umami-rijke karakter dat goede ceremoniële matcha kenmerkt.
Latere oogsten worden niet op dezelfde manier beschaduwd, wat een van de redenen is dat het kwaliteitsverschil tussen de eerste en latere oogsten zo groot is.
Hoe weet je wat je koopt
Een goede matchaproducent vermeldt de oogst op de verpakking. Let op eerste oogst, ichibancha of voorjaarsoogst, samen met het oogstjaar. Ontbreekt die informatie, dan zijn er waarschijnlijk bladeren van latere oogsten of een mix van oogsten gebruikt.
Al onze matcha's komen van de eerste voorjaarsoogst van 2025. Onze Ceremoniële Matcha uit Yame en onze Single Cultivar Okumidori en Samidori uit Wazuka zijn allemaal ichibancha, omdat dat de enige oogst is die de kwaliteit oplevert die we je willen bieden.
Wat dit betekent voor wat je koopt
Als je ceremoniële matcha kiest, is de oogstinformatie een van de nuttigste gegevens op de verpakking. Eerste oogst, ichibancha of voorjaarsoogst, samen met het oogstjaar, vertelt je dat de producent werkt met de beste bladeren die het seizoen te bieden heeft en open is over wanneer ze zijn geoogst.
Het ontbreken van die informatie zegt net zoveel. Vermeldt een product de oogst niet, dan gebruikt het vrijwel zeker bladeren van latere oogsten of een mix van oogsten, en heeft de producent besloten dat het beter is dat niet te zeggen.
Een woord over versheid
Matcha van de eerste oogst drink je het best binnen een jaar na de oogst als het om een gesloten product gaat. Daarom is het belangrijk te kopen bij een bron die het oogstjaar vermeldt: het vertelt je niet alleen iets over de kwaliteit van de oogst, maar ook hoe oud het product is. Matcha die twee voorjaren geleden is geoogst, is niet hetzelfde product als matcha van het voorjaar van dit jaar, ook al worden ze allebei omschreven als eerste oogst.
Al onze matcha's hebben oogstjaar 2025. We verversen onze voorraad zodat wat bij jou aankomt vers is, en we passen het oogstjaar aan zodra de voorjaarsoogst van 2026 binnen is. Onze Ceremoniële Matcha, Okumidori en Samidori zijn allemaal van de eerste oogst, omdat dat de enige oogst is die een kop oplevert die het waard is om met zorg te bereiden.